Φενκού

Η Αίγυπτος μάς έγραψε Φενχού — Φενκού — λαός του κέδρου. Από το Παλαιό Βασίλειο η Βύβλος έστελνε ξύλο Λιβάνου. Στέγη ναού. Λέμβος θεού. Το συμβόλαιο κράτησε χιλιετίες. Μάς έγραψαν προμηθευτές. Οι στέγες τους ήταν δικές μας.

Gad Yaton: ένας λαός δεν είναι αποθήκη. Το βουνό στέκει. Το όνομα είναι απόδειξη. Δεν ακυρώνεται.

Ο Σαγχουνιάθων ζήτησε την ιστορία του Τααυτού. Κάτω από τον ήλιο, εκείνος πρώτος έκοψε γράμματα και άνοιξε αρχείο. Οι Αιγύπτιοι τον είπαν Θωύθ. Οι Αλεξανδρινοί Θωθ. Οι Έλληνες Ερμή.

Η Αίγυπτος θέλει τον Θωθ θεό της: γραφέα του κάτω κόσμου, κεφάλι ίβεως. Ο Τααυτός δικός μας είναι άνθρωπος. Θνητός ευεργέτης. Έκοψε γράμματα. Ύστερα τον έκαναν θεό. Διαφορά μεθόδου. Αυτοί αρχίζουν από τον θεό και τον γράφουν προς τα πίσω. Εμείς αρχίζουμε από τον άνθρωπο. Το έργο μένει. Ο θεός έρχεται μετά.

Η πέτρα μάς δικαιώνει. Οι αρχαιότερες αλφαβητικές επιγραφές — Σεραμπίτ ελ-Χαντίμ στο Σινά — κόπηκαν από Χαναναίους εργάτες υπό την εποπτεία τους, περί το 1850–1550. Η Αίγυπτος, με όλα τα ιερογλυφικά, δεν έβγαλε αλφάβητο. Η γραφή έμεινε των ιερέων. Τα είκοσι δύο πήγαν στον έμπορο. Και στον κόσμο.

Ο Πλούταρχος το λέει. Όσιρις σε κιβώτιο. Η θάλασσα τον ξεβράζει στη Βύβλο. Ο Μάλκανδρος, θνητός βασιλιάς της Βύβλου, κόβει το δέντρο. Γίνεται κίονας παλατιού. Η Ίσις στο πηγάδι μας κλαίει. Η ανάσταση της Αιγύπτου είναι ιστορία φιλοξενούμενου σ’ αυτή την ακτή. Η επίσκεψη είναι πέτρα χωριστή.

Ο Σεθ (Τυφών) φτιάχνει κιβώτιο στα μέτρα του σώματος του Όσιρι. Στο συμπόσιο το προσφέρει ως δώρο σε όποιον χωράει. Ο Όσιρις ξαπλώνει. Καρφώνουν το καπάκι. Χύνουν μόλυβδο. Το κιβώτιο δίνεται στον Νείλο. Δεν μένει στην Αίγυπτο. Το ρεύμα το παίρνει στη θάλασσα, και η θάλασσα το αφήνει στην ακτή της Βύβλου.

Έρεικα φυτρώνει γύρω από το φέρετρο μέχρι κιβώτιο και δέντρο να γίνουν ένας κορμός. Ο Μάλκανδρος, βασιλιάς της Βύβλου — θνητός άνθρωπος, με βασίλισσα και βασιλόπαιδα — κόβει το δέντρο για κίονα του παλατιού του. Ο νεκρός θεός της Αιγύπτου είναι, για καιρό, δοκάρι σε φοινικικό βασιλικό σπίτι.

Η Ίσις δεν καλεί το σώμα από τον αέρα. Έρχεται ξένη στο λιμάνι μας. Κάθεται στο πηγάδι μας. Μπαίνει στην υπηρεσία φοινικικού βασιλικού οίκου, τροφός του παιδιού της βασίλισσας του Μαλκάνδρου. Ο Πλούταρχος δεν ορίζει πόσο υπηρέτησε. Εργάζεται σε εκείνη την αυλή ώσπου να της επιτραπεί να διεκδικήσει τον κίονα και να τον σχίσει.

Τη νύχτα καίει τη θνητότητα του παιδιού στη φωτιά και πετά ως χελιδόνι γύρω από τον κίονα που κρατά τον άνδρα της. Η βασίλισσα βλέπει τη φωτιά και φωνάζει. Το παιδί μένει θνητό. Η Ίσις αποκαλύπτεται. Ζητά τον κίονα. Σχίζει το ξύλο, παίρνει το φέρετρο και αφήνει το υπόλοιπο δέντρο τιμημένο στη Βύβλο. Έπειτα παίρνει τον Όσιρι στην Αίγυπτο.

Αυτό δεν είναι η Αίγυπτος που μάς δανείζει ωραίο παραμύθι. Το κεντρικό μυστήριο της Αιγύπτου ομολογεί την αλήθεια από κάτω: το σώμα του θεού τους αναπαύεται στο ξύλο μας, σε σπίτι βασιλιά, ώσπου μια βασίλισσα της Αιγύπτου εργάζεται για έναν βασιλιά της Βύβλου. Ό,τι κάνει ύστερα ο Σεθ στο σώμα — το κόψιμο, το σκορπισμό — είναι η αιγυπτιακή συνέχεια.

Gad Yaton: το κιβώτιο είναι το φορτίο. Ο κίων είναι ο κέδρος. Η υπηρεσία στην αυλή είναι το τίμημα. Η Αίγυπτος μάς είπε Φενκού — τον λαό του κέδρου — γιατί οι ναοί και οι ιερές λέμβοι των θεών τους χτίστηκαν με ξύλο που μόνο αυτό το βουνό και αυτό το λιμάνι μπορούσαν να πουλήσουν. Ο μύθος θυμάται τη συμφωνία ως θεολογία. Εμείς θυμόμαστε τον βασιλιά. Ο Μάλκανδρος έχει όνομα.

Ο ναός της Βάαλατ Γκεμπάλ στεκόταν χιλιετίες. Οι Αιγύπτιοι την ταύτισαν με την Άθωρ. Οι φαραώ έστελναν δώρα. Δεν ήταν κατάκτηση. Ήταν πείνα για κέδρο και λιμάνι που την έτρεφε.

Τον 14ο αιώνα η αλληλογραφία της Αμάρνα φυλάει τη φωνή του Ριβ-Χάντα, βασιλιά της Βύβλου. Ο Αμουνίρα της Βηρυτού είναι στο ίδιο αρχείο. Δεν είναι μύθοι. Είναι επιστολές. Η ακτή ήταν ήδη αλυσίδα βασιλέων, παλαιότερη από τους φαραώ που νόμιζαν πως την προσλάμβαναν.